Ten poradnik wyjaśnia temat. Jeśli chcesz zlecić prace, przejdź do oferty → przegląd i pomiary wentylacji lub serwis wentylacji NURTEX.
01Przegląd centrali to nie to samo co pomiar
Przegląd centrali dotyczy urządzenia: filtrów, wymiennika, wentylatorów, sterowania i odpływu skroplin. Odpowiada na pytanie „czy maszyna jest sprawna i czysta”. Pomiar wydajności dotyczy instalacji: ile powietrza faktycznie dopływa do pomieszczeń i jest z nich odprowadzane. Odpowiada na pytanie „czy w pokojach jest tyle powietrza, ile przewidział projekt”.
Obie czynności się uzupełniają. Sprawna centrala może zasilać instalację z zamkniętymi przepustnicami, zabrudzonymi kanałami albo źle ustawionymi kratkami – i w biurze nadal będzie duszno. Z kolei słaby przepływ nie zawsze oznacza uszkodzoną centralę; często to kwestia regulacji lub osadu w kanałach.
02Co się mierzy
- Strumień powietrza na kratkach i anemostatach – nawiew i wywiew w poszczególnych pomieszczeniach.
- Strumień całkowity na centrali lub w głównych odcinkach – porównanie z danymi urządzenia i projektem.
- Bilans nawiew/wywiew – czy ilość powietrza dostarczanego i usuwanego jest zgodna z założeniem (np. czy w pomieszczeniu nie powstaje nadmierne nad- lub podciśnienie).
- Prędkość powietrza i hałas tam, gdzie ma to znaczenie dla komfortu.
Do pomiarów używa się anemometru (prędkość powietrza w przekroju) oraz balometru (kołpak mierzący całkowity strumień na kratce lub anemostacie). Dobór przyrządu zależy od rodzaju nawiewnika i dostępu do niego.
03Do czego porównujemy wynik
Zmierzone wartości mają sens tylko wtedy, gdy mamy punkt odniesienia. Najczęściej jest nim projekt wentylacji i dokumentacja urządzenia, czasem także wymagania higieniczne dla danego typu pomieszczeń. Jeśli obiekt nie ma projektu, porównujemy wynik z danymi centrali i z zakresem, w jakim instalacja powinna działać według jej konfiguracji. Nie obiecujemy zgodności „na papierze”: protokół opisuje stan faktyczny, a ewentualne rozbieżności wskazuje wraz z propozycją dalszych kroków (regulacja, czyszczenie, naprawa).
04Kiedy pomiary są potrzebne
- Odbiór nowej instalacji lub po przebudowie – potwierdzenie, że wykonanie odpowiada projektowi.
- Aranżacja biura – nowe ścianki działowe i zmiana liczby stanowisk zmieniają zapotrzebowanie na powietrze; pomiar pokazuje, czy instalację trzeba przeregulować.
- Skargi użytkowników – duszno, zapachy, przeciągi, hałas przy kratkach.
- Po czyszczeniu kanałów – sprawdzenie, czy przepływ wrócił do właściwego poziomu.
- Przy okazji przeglądu okresowego – punkt odniesienia do porównania z poprzednimi wynikami.
Art. 62 Prawa budowlanego wymaga co najmniej raz w roku kontroli stanu technicznego przewodów wentylacyjnych. Dotyczy ona stanu przewodów, a nie pomiaru strumieni. Pomiary są odrębną czynnością – zlecaną z potrzeby obiektu, odbioru lub zaleceń projektanta.
05Jak wygląda wizyta
Przed wizytą prosimy o dokumentację centrali i – jeśli jest – projekt wentylacji. Na miejscu ustalamy punkty pomiarowe, uzgadniamy z zarządcą dostęp do pomieszczeń i okno czasowe, w którym instalacja ma pracować w ustawionym trybie. Pomiary wykonujemy przy standardowej pracy centrali, bez zmiany nastaw, chyba że celem jest właśnie regulacja. Po pomiarach zestawiamy wyniki z wartościami odniesienia i opisujemy rozbieżności.
06Co zawiera protokół
- dane obiektu, urządzenia i datę pomiarów,
- wykaz punktów pomiarowych z wynikami (nawiew, wywiew, wartości całkowite),
- wartości odniesienia i ocenę zgodności,
- uwagi o zauważonych nieprawidłowościach i zalecenia (regulacja, czyszczenie, naprawa),
- podpis osoby wykonującej pomiary.
Jeśli potrzebujesz protokołu do książki obiektu lub dla administracji, powiedz o tym przy zgłoszeniu – dobierzemy zakres i formę dokumentu.
07Najczęstsze przyczyny słabego przepływu
- zabrudzone lub zbyt gęste filtry,
- osad w kanałach i na wymienniku,
- zamknięte lub źle ustawione przepustnice i kratki,
- zużyte paski, łożyska lub wentylator pracujący na zbyt niskich obrotach,
- nieszczelności i niedrożne czerpnie.
Każda z tych przyczyn ma inne rozwiązanie – dlatego najpierw mierzymy i diagnozujemy, a dopiero potem proponujemy zakres prac.
08Jak czytać wynik pomiaru
Pojedyncza liczba z kratki niewiele mówi. Ważne jest, w jakim stanie pracy była instalacja (bieg wentylatora, pozycja przepustnic, czy drzwi były zamknięte), jak duży jest rozrzut między podobnymi punktami i czy całkowity strumień z sumy kratek zgadza się z tym, co pokazuje centrala. Gdy suma nawiewu znacznie różni się od sumy wywiewu, w budynku pojawia się nadciśnienie lub podciśnienie – objawia się to przeciągami, trzaskaniem drzwi, zapachami z sąsiednich pomieszczeń albo trudnością z ich otwarciem.
Odchyłki mogą wynikać z regulacji (źle ustawione przepustnice), z oporu instalacji (osad, zabrudzone filtry), z nieszczelności kanałów lub z urządzenia (zużyty wentylator, zbyt niskie obroty). Dlatego protokół zestawia wynik z możliwymi przyczynami, a nie podaje samej liczby.
09Regulacja po pomiarze
Jeśli pomiar wykaże rozbieżności, następnym krokiem bywa regulacja instalacji: ustawienie przepustnic, korekta nastaw wentylatora, wymiana lub dopasowanie nawiewników. Po regulacji wykonujemy pomiar kontrolny, aby potwierdzić efekt. Warto o tym pamiętać przy planowaniu budżetu – pomiar bez możliwości korekty daje diagnozę, ale nie rozwiązuje problemu.
Bywa też, że pomiar wskazuje na ograniczenia samego projektu: instalacja jest zbyt mała dla obecnej liczby stanowisk albo pomieszczenie zostało przebudowane bez korekty wentylacji. Wtedy informujemy o tym wprost i proponujemy, kogo włączyć do dalszej decyzji (projektant, zarządca, inwestor).
10Pomiary a kontrola z art. 62
Obie czynności często zleca się w jednej wizycie, bo wymagają dostępu do tych samych miejsc. Kontrola okresowa z art. 62 dotyczy stanu technicznego przewodów i kończy się protokołem do książki obiektu; pomiar wydajności dotyczy parametrów pracy i kończy się protokołem pomiarowym. Zaletą połączenia jest to, że od razu widać, czy zły stan przewodu (np. osad, uszkodzone mocowanie, nieszczelność) przekłada się na gorszy przepływ. Różnice między tymi dokumentami opisujemy w poradniku o kontroli okresowej przewodów wentylacyjnych.
11Jak przygotować się do wizyty pomiarowej
- Znajdź projekt wentylacji, schematy i dokumentację centrali.
- Zapewnij dostęp do wszystkich pomieszczeń z kratkami, także do pomieszczeń technicznych i na dachu.
- Poinformuj najemców o godzinach prac i krótkich wyłączeniach, jeśli będą potrzebne.
- Nie zmieniaj nastaw centrali tuż przed wizytą – chcemy zmierzyć stan rzeczywisty.
- Zgłoś znane problemy: pomieszczenia z przeciągami, zapachami lub hałasem.
Cena zależy od liczby punktów pomiarowych, powierzchni obiektu, dostępności kratek i tego, czy po pomiarach potrzebna jest regulacja. Wycenę podajemy po opisie obiektu.
12Podsumowanie
Pomiar wydajności to najprostszy sposób, aby sprawdzić, czy instalacja robi to, do czego została zaprojektowana. Szczegóły usługi opisujemy na stronie przegląd i pomiary wentylacji. Jeśli w obiekcie pracuje kilka central, rozważ stały plan wizyt w ramach serwisu wentylacji. Pytania? Zadzwoń: 662 070 695.